انواع ترکیبات ضد لک و شناخت آنها

1- رتینول (Retinoids):

• قدرت: بسیار قوی. بهترین گزینه برای لکه‌های عمیق، ناشی از آفتاب سوختگی، آکنه و پیری پوست.

• عملکرد: تحریک تجدید سلول‌های پوست، کاهش تولید ملانین، کاهش التهاب و بهبود بافت پوست.

• عوارض جانبی: تحریک، قرمزی، خشکی، پوسته‌پوسته شدن، حساسیت به نور خورشید.

• مناسب برای: پوست‌های با تحمل بالا و افرادی که به دنبال نتایج قابل توجه هستند.

• منابع:

• https://www.aad.org/public/diseases/a-z/retinoids-for-acne-and-aging

• https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements-retinoid-topical/art-20363349

2. اسید کوجیک (Kojic Acid):

• قدرت: قوی. اثربخشی بالا در روشن کردن لکه‌های تیره‌ی ناشی از آفتاب سوختگی و آکنه.

• عملکرد: مهار آنزیم تیروزیناز (مسئول تولید ملانین).

• عوارض جانبی: تحریک، قرمزی، حساسیت به نور خورشید.

• مناسب برای: انواع پوست (با احتیاط و با غلظت مناسب).

• منابع:

• https://www.aad.org/public/diseases/a-z/kojic-acid-for-skin

• https://www.healthline.com/health/kojic-acid-for-skin

3. ویتامین C (Vitamin C):

• قدرت: متوسط تا قوی (بسته به فرمولاسیون). عامل آنتی‌اکسیدان قوی و روشن کننده پوست.

• عملکرد: مهار تولید ملانین، محافظت از پوست در برابر آسیب‌های ناشی از رادیکال‌های آزاد و نور خورشید.

• عوارض جانبی: تحریک (در برخی افراد)، قرمزی، خشکی.

• مناسب برای: انواع پوست (به خصوص پوست‌های با لکه‌های تیره‌ی ناشی از آفتاب سوختگی). بهتر است از فرمولاسیون‌های پایدار (مانند اسید اسکوربیک فسفات) استفاده شود.

• منابع:

• https://www.aad.org/public/diseases/a-z/vitamin-c-for-skin

• https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements-vitamin-c-oral-supplement/art-20054334

4. آربوتین (Arbutin):

• قدرت: متوسط. روشن کننده پوست با مکانیسم مهار تیروزیناز.

• عملکرد: مهار تولید ملانین.

• عوارض جانبی: تحریک (در برخی افراد)، حساسیت به نور خورشید.

• مناسب برای: انواع پوست (به خصوص پوست‌های حساس).

• منابع:

• https://www.aad.org/public/diseases/a-z/arbutin-for-skin

• https://www.healthline.com/health/arbutin-for-skin

5. اسید فلاوونوئیک (Furoic Acid):

• قدرت: متوسط. یک مهارکننده تیروزیناز دیگر که به طور کلی ملایم‌تر از اسید کوجیک است.

• عملکرد: مهار تولید ملانین.

• عوارض جانبی: تحریک (کمتر از اسید کوجیک ).

• مناسب برای: انواع پوست، به خصوص پوست‌های حساس.

• منابع:

• https://www.healthline.com/health/furoic-acid-for-skin

6. هیالورونیک اسید (Hyaluronic Acid):

• قدرت: ضعیف. به طور مستقیم لکه‌ها را روشن نمی‌کند، اما به حفظ رطوبت پوست و بهبود بافت آن کمک می‌کند و این می‌تواند به طور غیرمستقیم به کاهش ظاهری لکه‌ها کمک کند.

• عملکرد: مرطوب‌کننده قوی.

• عوارض جانبی: به ندرت.

• مناسب برای: تمام انواع پوست، به خصوص پوست‌های خشک و دهیدراته.

• منابع:

• https://www.aad.org/public/diseases/a-z/hyaluronic-acid-for-skin

• https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/skincare/expert-answers/hyaluronic-acid/faq-20058074

7. عصاره بره موم (Manuka Honey):

• قدرت: ضعیف تا متوسط. دارای خواص ضد التهابی و آنتی‌اکسیدانی، که می‌تواند به بهبود رنگ پوست کمک کند.

• عملکرد: ضد التهاب، آنتی‌اکسیدان، مرطوب‌کننده.

• عوارض جانبی: به ندرت.

• مناسب برای: انواع پوست، به خصوص پوست‌های حساس و مستعد آکنه.

• 8. ترانگزامیک اسید (Tranexamic Acid):

  • قدرت: متوسط. به طور خاص برای لکه‌های تیره‌ی ناشی از التهاب و لکه‌های ناشی از آکنه و همچنین لکه‌های ناشی از ورید‌های سطحی (telangiectasia) موثر است.

  • عملکرد: به طور مستقیم ملانین را مهار نمی‌کند، بلکه با اتصال به هیدروكينون (که یک ماده شیمیایی در روشن کننده‌ها است) کار می‌کند و از آزاد شدن هیدروکینون جلوگیری می‌کند. این کار به کاهش التهاب و از بین بردن لکه‌ها کمک می‌کند.

  • عوارض جانبی: تحریک پوست، خشکی، قرمزی (معمولاً خفیف). در موارد نادر، ممکن است باعث ایجاد لکه‌های آبی رنگ شود.

  • مناسب برای: انواع پوست، به خصوص پوست‌های مستعد آکنه و دارای لکه‌های تیره‌ی ناشی از التهاب.

  • منابع:

  • https://www.aad.org/public/diseases/a-z/tranexamic-acid-for-skin

  • https://www.healthline.com/health/tranexamic-acid-for-skin

  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8585825/

  9. اسید سالیسیلیک (Salicylic Acid):

  • قدرت: متوسط. اما می‌تواند به کاهش لکه‌های تیره‌ی ناشی از آکنه و بهبود بافت پوست کمک کند.

  • عملکرد: یک بتا هیدروکسی اسید (BHA) است که به پاکسازی منافذ پوست و از بین بردن سلول‌های مرده پوست کمک می‌کند. این کار می‌تواند به کاهش التهاب و روشن شدن لکه‌ها کمک کند.

  • عوارض جانبی: تحریک، خشکی، پوسته‌پوسته شدن.

  • مناسب برای: انواع پوست، به خصوص پوست‌های چرب و مستعد آکنه.

  • منابع:

  • https://www.aad.org/public/diseases/a-z/salicylic-acid-for-skin

  • https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/skincare/expert-answers/salicylic-acid/faq-20058055

  10. ویتامین K (Vitamin K):

  • قدرت: ضعیف تا متوسط. ممکن است در برخی موارد به کاهش لکه‌های ناشی از ورید‌های سطحی کمک کند.

  • عملکرد: بهبود گردش خون و کاهش التهاب.

  • عوارض جانبی: معمولاً بی‌خطر است.

  • مناسب برای: پوست‌های حساس و مستعد خارش.

  • منابع:

  • https://www.aad.org/public/diseases/a-z/vitamin-k-for-skin

  نکات مهم:

  • ترکیب محصولات: ترکیب برخی از این محصولات (مانند رتینول و ویتامین C) می‌تواند باعث تحریک پوست شود. بنابراین، باید با احتیاط و با مشورت پزشک انجام شود.

  • حساسیت به نور خورشید: بسیاری از ضد لک‌ها (به خصوص رتینول، ویتامین C و اسید کوانولئیک) پوست را به نور خورشید حساس می‌کنند. بنابراین، استفاده از ضد آفتاب با SPF 30 یا بالاتر ضروری است.

  • پایایی فرمولاسیون: برخی از ترکیبات (مانند ویتامین C) در فرمولاسیون‌های نامناسب ممکن است ناپایدار باشند و اثربخشی خود را از دست بدهند. بنابراین، به دنبال محصولات با فرمولاسیون پایدار باشید.

  • مشورت با متخصص: قبل از استفاده از هر نوع ضد لک، به خصوص اگر پوست حساسی دارید، با پزشک یا متخصص پوست مشورت کنید.